Kristallnacht

De fotokopie 'Kristallnacht' stamt uit het portfolio 'Edition D' uit de reeks 'Edition A-H', dat werk omvat van Ernst Caramelle, Raoul De Keyser, Per Kirkeby, Mario Merz, Luc Tuymans en Juan Uslé. Het portfolio werd uitgegeven naar aanleiding van Documenta IX in 1992, waar Tuymans schilderijen tentoon stelde in verband met de Tweede Wereldoorlog.

De fotokopie is een reproductie van een gelijknamige collage uit 1985 (13 x 21,5 cm, privéverzameling, Antwerpen). De collage van tekeningen maakte de kunstenaar na het zien van Kristallnacht, een documentaire film over de massale uitbarsting van geweld tegen Joden in nazi-Duitsland, die op 9 november 1938 begon en Kristallnacht werd genoemd vanwege de duizenden vernielde etalageruiten van Joodse winkeliers. De economische en politieke uitsluiting sloeg toen om in een door de overheid georkestreerde fysieke verwijdering en uitroeiing van de Joden: het begin van de Holocaust. Tuymans' tekeningen zijn gebaseerd op filmopnamen van het oproer dat werd aangestookt door leden van de nationaal­socialistische Sturmabteilung en hun aanhangers, met de synagogen, Joodse begraafplaatsen, woningen en winkels als doelwit. De anonieme menigte die met fakkels door de straten trekt, is door Tuymans weergegeven als abstracte bundels donkere, trillende lijntjes, in een snelle beweging die het opdringen van de mensenmassa in het licht en de rook van de fakkels oproept. Tuymans zelf beschrijft dit zo: 'Je zag de massa optrekken, en de strepen van de fakkels. Als je daar een abstracte voorstelling van maakte, zag je alleen die lijnen, als van stromend bloed of water. Grafisch heb ik dat in beeld gebracht als een woelige massa strepen, een werveling... '

Genummerd, getiteld, gesigneerd en gedateerd in potlood onder de fotokopie.

fotokopie, gekleefd op papier